Tranh thêu gia truyền Ánh Tuyết – Tinh tế nghề thêu tay truyền thống

0
1541
PGO -

Thêu là một nghề thủ công đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, đôi mắt tinh tường cộng với bộ óc tinh tế và đức tính cẩn thận, cần mẫn, giữa thời buổi tràn lan ngoài thị trường những hình thức thêu mới được du nhập đã không còn mấy người mặn mà với nghề thủ công truyền thống có lịch sử hơn 300 năm này.

anh-1

Biển hiệu của nhà thêu gia truyền Ánh Tuyết nằm trên con phố Hàng Quạt

 

Người con của mảnh đất giàu truyền thống

Nghệ nhân Đỗ Ánh Tuyết, chủ cơ sở thêu gia truyền Ánh Tuyết có địa chỉ tại 40 Hàng Quạt, Hoàn Kiếm, Hà Nội là một trong những người còn rất trẻ đam mê với nghề thủ công truyền thống của nước ta – nghề thêu. Chị Tuyết sinh ra trong một gia đình đã có nhiều đời gắn bó với nghề thêu truyền thống, tiêu biểu là người cha – nghệ nhân Đỗ Đức Toàn. Gia đình chị vốn xuất thân từ làng thêu truyền thống Quất Động- Thường Tín – Hà Nội, nơi có nghề thêu truyền thống hơn 300 năm lịch sử. Nơi đây đã được đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Cũng chính từ cái nôi nghệ thuật này, nghề thêu đã lan ra khắp cả nước và trong số đó có cơ sở của gia đình chị. Chính vì vậy từ rất xa xưa đã có câu ca dao: “Hỡi cô mà thắt bao xanh/ Có về Quất Động với anh thì về/ Quất Động anh đã có nghề/ Thêu gà, thêu vịt, thêu huê trên cành”.  Dưới sự chỉ dạy của gia đình, chị Tuyết được truyền nghề từ khi còn rất nhỏ nên đến hiện tại, chị Tuyết đã có được vốn nghề dày dặn và thực hiện hầu hết các sản phẩm từ đơn giản đến phức tạp khi khách hàng yêu cầu.

anh-2

Nghệ nhân Ánh Tuyết đang thêu một tác phẩm tranh chữ

Tiếp cận với tranh thêu, với khung, với từng sợi tơ tằm nhỏ như sợi tóc từ nhỏ, chị Tuyết thấu hiểu được sự mềm mại, sống động của những bức tranh thêu cổ truyền, điều mà không có loại tranh nào khác có thể có được. Chị cũng được chỉ dạy cách pha chế tạo màu sắc riêng của chỉ thêu, cách làm khung chống thấm để tác phẩm bền màu và trường tồn với thời gian. Chị Tuyết chia sẻ: “Tranh thêu cổ truyền nổi bật hơn tất cả các loại tranh khác là sự sống động của hình ảnh nhìn giống như thật, nhìn vào con chim trên bức tranh người xem cảm giác như con chim có thể cất cánh bay đi bất cứ lúc nào. Tiếp đến là sự kì công trong từng đường kim mũi chỉ vì vậy tranh thêu cổ truyền luôn luôn có giá trị về thời gian so với các loại tranh thêu khác”. Đối với nghề thêu này, người người nghệ nhân không chỉ cần nắm rõ những bí quyết truyền thống mà bên cạnh đó còn phải tìm hiểu, hấp thu về văn hóa, tri thức để tạo nên những bức tranh thêu có cá tính riêng. Người nghệ nhân phải sưu tầm những bài thơ, áng văn hay để thể hiện lên tác phẩm thêu sao cho vừa đẹp mắt, vừa có giá trị nghệ thuật. Gắn bó hơn 10 năm trong nghề, nay cơ sở thêu truyền thống của gia đình chị có thể thêu được tất cả các sản phẩm từ thêu tay truyền thống như: khăn, mũ, áo dài, tranh, chân dung…và đặc biệt là loại hình khó nhất đối với bất kỳ nghệ nhân thêu nào là tranh chân dung. Chị Tuyết đã sáng tạo ra nhiều mẫu mã tranh thêu, đóng góp vào sự duy trì và phát triển nghề truyền thống này.

anh-3

Một sản phẩm tranh thêu tại gia đình của chị Tuyết

Nỗi lo mai một và sự trăn trở với nghề

Trên đời luôn có lẽ tất yếu là có thịnh phải có suy, và nghề thêu truyền thống cũng không thể tránh khỏi như vậy. Ngay cả tại làng nghề thêu Quất Động bây giờ cũng khó có thể tưởng tượng được đây là ngôi làng phát tích nghề thêu truyền thống 300 năm trước. Cuộc sống hội nhập phát triển kéo theo việc du nhập nhiều loại hình tranh thêu khác đặc biệt là tranh thêu chữ thập. Thời gian thêu của một bức tranh chữ thập nhanh hơn lại được giá hơn, chính điều đó khiến người trẻ khó có được niềm đam mê với một công việc bị coi là nhàm chán, thu nhập lại thấp. Giữa biển người đang dần phải bỏ nghề thêu truyền thống có thể tìm được một người trẻ nằm giữa lòng thủ đô – một gia đình yêu nghề và gắn bó với nghề như gia đình chị Tuyết thật vô cùng quý giá. Nghệ nhân Đỗ Đức Toàn trăn trở: “Trước đây nghề thêu phát triển là do có nhiều người ưa chuộng mặt hàng này. Giờ đây không ai còn thích công, thích hạc, mấy ai còn thêu rồng, thêu phượng. Để có thể giữ nghề và làm nghề được giữa thời buổi hiện tại là cả một sự cố gắng của cháu Tuyết và cả gia đình”. Mỗi một tác phẩm tranh thêu là cả một sự đầu tư lớn cả về vật chất và thời gian, để có điều kiện phát triển tranh, chị Tuyết đã nghĩ ra một cách rất hay là gia hạn thời gian giao tranh cho khách để có thêm chút thời gian treo tranh tại nhà, quảng bá cho sản phẩm của mình. Từng đường kim, mũi chỉ phải vô cùng chuẩn xác bởi nguyên liệu được sử dụng là sợi tơ tằm có giá thành vô cùng cao.

anh-4

Chị Tuyết và cha – nghệ nhân Đỗ Đức Toàn

Thế nhưng, giữa những tất bật lo toan để giữ được nghề như vậy, cơ sở thêu gia truyền của chị Tuyết vẫn luôn có phương châm đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu. Khung tranh thay vì làm bằng loại nguyên liệu có thành phần là bìa cứng thì chị sẽ sử dụng loại khung tranh bằng gỗ tốt. Khung gỗ sẽ đảm bảo cho tác phẩm tranh thêu được bền màu với thời gian, không bị thấm nước gây ảnh hưởng đến màu sắc của bức tranh. Chị Tuyết chia sẻ: “Mỗi bức tranh được làm phải tốn nhiều công sức và tâm huyết vì vậy tôi luôn muốn bức tranh đến người mua một cách hoàn hảo nhất. Phải làm sao để người mua tranh cho dù là năm hay mười năm sau nhìn bức tranh vẫn phải có tình cảm như lúc mới mua thì người nghệ nhân mới được coi là thành công”. Chị Tuyết luôn biết nắm bắt nhu cầu xã hội để sáng tạo và phát triển thêm những sản phẩm đa dạng về chủng loại nhưng vẫn dựa trên nền tảng văn hóa truyền thống và kinh nghiệm có sẵn như: tranh thêu phong thủy, phong cảnh, tứ quý tứ bình, hoa tĩnh vật, chân dung. Chính nhờ vậy nên chị Tuyết vẫn có một lượng khách hàng thường xuyên ổn định và đặc biệt là sự thích thú của các du khách nước ngoài với loại hình tranh thêu này. Thầm chúc cho chị Tuyết và gia đình luôn giữ được tình yêu với nghề để có thể giữ gìn và phát huy nghề truyền thống quý giá này.

anh-5

 Nghệ nhân Đỗ Đức Toàn là người luôn trăn trở tìm hướng phát triển với nghề Thêu truyền thống

Mọi Chi tiết xin quý vị liên hệ:

Cơ sở tranh thêu gia truyền Ánh Tuyết

Nghệ nhân : Đỗ Thị Tuyết

Địa chỉ: 40 Hàng Quạt- Hoàn Kiếm – Hà Nội

Số điện thoại: 01213246663 – 043 8288393